cień anioła
                                                Bóg stworzył cierpienie,
                                                      potem dodał nu skrzydła
                                                          z lekkiego eteru i ciszy.
                                                                  Tak powstały anioły.
..

ANIOŁOWIE

2012-02-10 17:41:20, komentarzy: 0

ANIOŁOWIE


Rzeczownik"anioł" nie jest określeniem natury, lecz funkcji:hebrajskie słowo mal'afc, greckie angelos, oznaczają tyle, co"wysłannik". Aniołowie są duchami przeznaczonymi dousług, posłanymi na pomoc starającym się posiąść zbawienie"(Hbr l, 14). Wymykając się spod naszego zwykłego poznania stanowiąoni wskutek tego świat tajemniczy. Ich istnienie nigdy nie jestprzedstawione w Biblii jako problem. Lecz nauka o aniołach podlegapewnemu rozwojowi, a sposób, w jaki ten rozwój jest przedstawiany iw jaki są opisywani sami aniołowie, zakłada ustawiczne odwoływaniesię do skarbca symbolów religijnych.

STARYTESTAMENT


1.Aniołowie Jahwe i anioł Jahwe. Przejmując pewien ryswielokrotnie spotykany w mitologiach wschodnich i przystosowując gozarazem do objawienia Boga jedynego, Stary Testament częstoprzedstawia Boga na wzór wschodniego władcy (3 Krl 22, 19; Iz 6, ln). Ci, co tworzą Jego dwór, są zarazem Jego *sługami (Job 4,18). Są oni również nazywani *świętymi (Job 5. 1; 15, 15; Ps 89,6; Dn 4, 10) albo *synami Bożymi (Ps 29, 1; 89, 7; Pp 32,8).Znajdują się wśród nich cherubiny (ich określenie jestpochodzenia mezopotamskiego), którzy podtrzymują tron Boga (Ps 80,2; 99, 1), ciągną Jego wóz (Ez 10, In), służą Mu za pojazd (Ps18, 11) lub pilnują Jego posiadłości, by nie weszło do niej nic,co nie jest święte (Rdz 3, 24); serafini (inaczej "płonący")wyśpiewują Jego chwałę (Iz 6, 2 n), a jeden z nich oczyszczałwargi Izajaszowi w czasie jego pamiętnej wizji, gdy był powoływanyna proroka (Iz 6. 7). Spotyka się również cherubinów wikonografii świątyni, gdzie swymi skrzydłami okrywają arkę (3Krl 6, 23-29; Wj 25, 18 n). Całe owo wojsko niebieskie (3 Krl 22,19; Ps 148, 2; Neh 9, 6) powiększa *chwałę Boga. Jest ono zawszedo dyspozycji Boga w Jego zarządzaniu światem i wprowadzaniu wżycie Bożych rozkazów (Ps 103, 20). Ono to właśnie stanowi pewnąwięź pomiędzy niebem a ziemia (Rdz 28, 12).
Równocześniejednak, obok tych zagadkowych wysłanników, w opowiadaniachbiblijnych występuje także jeden szczególny anioł Jahwe (Rdz 16,7: 22, 11; Wj 3, 2; Sdz 2, 1). Nie jest on odróżniany od samego"Jahwe, pojawiającego się niekiedy w postaci widzialnej (Rdz16, 13; Wj 3, 2). Przebywając w światłości niedostępnej (l Tym6, 16), *Bóg nie pozwala oglądać swego *oblicza (Wj 33, 20);człowiek widzi tylko tajemnicze odbicie tego oblicza. Określenie"anioł Jahwe" z owych starych tekstów służy, więc doprzekazania tej jeszcze bardzo archaicznej teologii, której ślady wpostaci wyrażenia "anioł Pański" spotyka się aż wNowym Testamencie (Mt l, 20. 24; 2, 13. 19; Łk l, 11; 2, 9), a nawetw patrystyce. W miarę jednak rozwoju objawienia rola tego aniołaulega zmniejszeniu na korzyść aniołów, tych zwykłych posłańcówBoga.
2. Rozwój nauki o aniołach. Początkowowszystkim aniołom bez różnicy przypisywano czyny dobre i złe(zob. Job l, 12). Bóg wysyła swego dobrego anioła, żeby czuwałnad Izraelem (Wj 23, 20), lecz gdy chodzi o jakąś *misjęzwiastującą nieszczęście, wtedy posyła tzw. aniołównieszczęścia (Ps 78, 49), jak np. ów Anioł-Niszczyciel (Wj 12,23; por. 2 Sm 24, 16 n; 4 Krl 19, 35). Do dworu Bożego należy nawet*szatan z Księgi Joba (Job l, 6-12; 2, 1-10). Jednakże od czasuniewoli zadania aniołów są bardziej sprecyzowane, a sami aniołowieotrzymują pewne kwalifikacje moralne w zależności od roli, jakąspełniają: z jednej strony dobrzy aniołowie, z drugiej zaś szatani *demony. Pomiędzy tymi dwoma ugrupowaniami panuje ustawicznaniezgoda (Zch 3, l n). Ta koncepcja świata duchów, które sąmiędzy sobą podzielone, zdradza pewne wpływy pośrednieMezopotamii i Persji. Aby się przeciwstawić tym skuteczniejsynkretyzmowi irańsko-babilońskiemu, myśl żydowska rozwija raczejswoje pierwotne ujęcia. Nie osłabiając w niczym rygorystycznegomonoteizmu, posługuje się ona niekiedy symbolika zaczerpniętąskądinąd i dokonuje pewnej systematyki w swym własnym sposobieprzedstawiania świata aniołów. Tak więc w Księdze Tobiasza jestmowa o siedmiu aniołach sprzed oblicza Bożego (Tob 12, 15; por. Ap8, 2), co ma swój odpowiednik w angelologii perskiej. Nie zmieniłasię jednak rola przypisywana aniołom. Nadal czuwają nad ludźmi(Tob 3, 17; Ps 91, 11; Dn 3, 49 n), przedstawiają ich prośby Bogu(Tob 12, 12) i decydują o przyszłych losach narodów (Dn 10,13-21). Od czasów Ezechiela aniołowie również wyjaśniająprorokom sens prorockich wizji, (Ez 40, 3 n; Zch l, 8 n), co wrezultacie staje się rysem literackim charakterystycznym dlaapokalips (Dn 8, 15-19; 9, 21 nn). Otrzymują *imiona wiążące sięz ich funkcjami: Rafael -"Bóg uleczył" (Tob 3, 17; 12,15), Gabriel -"Bohater Boży" (Dn 8, 16; 9, 21), Michał-"Któż jak Bóg?" Temu ostatniemu właśnie, jako głowiewszystkich aniołów, została oddana w opieką cała społecznośćżydowska (Dn 10, 13. 21; 12, 1). Wszystko jest ukazane jeszczebardziej szczegółowo w literaturze apokryficznej (Księga Henocha)i rabinistycznej, gdzie też usiłuje się powyższe dane ująć wpewne, mniej więcej zwarte systemy. W ten sposób nauka StaregoTestamentu o istnieniu świata aniołów ciągle się umacnia. Leczsamo przedstawianie i różne klasyfikacje, którymi posługuje sięStary Testament, mają z konieczności charakter symboliczny idlatego próbę ich oceny należy uznać za przedsięwzięcie bardzodelikatne.


NOWYTESTAMENT


NowyTestament odwołuje się do tego samego umownego języka, którypochodzi równocześnie z ksiąg świętych i ze współczesnejtradycji żydowskiej. Tak więc i w Nowym Testamencie wylicza sięarchaniołów (l Tes 4, 16; Jud 9), cherubinów (Hbr 9, 5), Trony,Panowania, Władze, Potęgi (Koi l, 16), do których dochodzą gdzieindziej Moce (Ef l, 21). Hierarchia powyższa, zróżnicowana gdychodzi o nazwy poszczególnych stopni, nie ma charakteru nauki jużzdeterminowanej. Lecz to, co stanowi istotę tej nauki, znajduje się,podobnie jak w Starym Testamencie, gdzie indziej: jest mianowiciepodporządkowane objawieniu Jezusa Chrystusa.
1. Aniołowiei Chrystus. Świat aniołów niewątpliwie ma swoje miejscew nauczaniu Jezusa. Ewangeliści mówią kilkakrotnie o serdecznymobcowaniu Jezusa z aniołami (Mt 4, 11; Łk 22, 43); Jezus wspominaaniołów jako byty rzeczywiste i działające. Czuwając w pełninad ludźmi, widzą jednak oblicze Ojca (Mt 18, 10 parał.). Życieich wolne jest od poddawania się więzom ciała (Mt 22, 30 parał.).I choć nie wiedzą, kiedy nastąpi sąd ostateczny - jest to bowiemtajemnica samego Ojca - to jednak oni przecież będą wykonawcamiowego sądu (Mt 13, 39. 49; 24, 31). Już teraz uczestniczą wradości Boga z powodu nawrócenia grzeszników (Łk 15, 10).Wszystkie powyższe rysy są zgodne z danymi tradycji.
Jezusokreśla nadto dokładniej ich stosunek względem *Syna Człowieczego,tej tajemniczej postaci, którą właśnie jest On sam, szczególniew swojej przyszłej *chwale: aniołowie towarzyszą Mu w dzień Jegoprzyjścia (Mt 25, 31); będą wstępować na Niego i zstępować zNiego (J l, 51), jak kiedyś zstępowali i wstępowali po drabinieJakuba (Rdz 28, 10); On wyśle ich, żeby zgromadzili wybranych (Mt24, 31 parał.) i z Królestwa usunęli potępionych (Mt 13, 41 n).Podczas męki są do Jego dyspozycji: mógłby zażądać ichinterwencji (Mt 26, 53).
Twierdząc tedy, że aniołowie Jezusa sąmniejsi od Jezusa samego, wczesne chrześcijaństwo będzie jedyniepowtarzać słowa Jezusa. Znalazłszy się wskutek swego Wcielenianiżej niż aniołowie (Hbr 2, 1), zasługiwał mimo to jako *SynBoży na ich uwielbienia (Hbr l, 6 n; por. Ps 97, 7). Jest zaśzupełnie oczywiste to, że Bóg poddał Mu ich od chwili Jegozmartwychwstania (Ef l, 20 n), bo są przecież stworzeni w Nim,przez Niego i dla Niego (Koi l, 16). Obecnie uznają Jego *panowanie(Ap 5, lin; 7, 11 n), a w *dniu ostatecznym będą stanowić Jegostraż przyboczną (2 Tes l, 7; Ap 14, 14-16; por. l Tes 4, 16). Wten sposób świat aniołów podporządkowuje się Chrystusowi,którego tajemnice już przedtem kontemplował (l Tym 3, 16; por. l Pl, 12).
2. Aniołowie i ludzie. W tejperspektywie aniołowie w dalszym ciągu spełniają wobec ludzi tęrolę, jaką im przyznawał już Stary Testament. Gdy ma byćprzekazane z nieba na ziemię jakieś nadnaturalne pouczenie, towłaśnie oni są tymi tajemniczymi zwiastunami owej nowiny: Gabrieljest przy dwukrotnym zwiastowaniu (Łk l, 19. 26); całe wojskoniebieskie daje o sobie znać w noc Bożego Narodzenia (Łk 2, 9-14).Aniołowie donoszą prócz tego o zmartwychwstaniu (Mt 28, 5 nnparał.) i ukazują apostołom sens wniebowstąpienia (Dz l, 10 n).Wspomagając Chrystusa w Jego zbawczym dziele (Hbr l, 14), aniołowiezapewniają opiekę ludziom (Mt 18, 10; Dz 12. 15) przedstawiającBogu modlitwy świętych (Ap 5, 8; 8, 3) i prowadząc duszesprawiedliwych do raju (Łk 16, 22; In paradisum deducant teangeli...). Ochraniając Kościół, prowadzą nadal, wspólnie zMichałem, ich przywódcą, przeciwko szatanowi bój, który trwa odsamego początku (Ap 12, 1-9).
Tak więc tworzy się szczególnawięź pomiędzy światem ziemskim a światem niebieskim. Tamaniołowie sprawują odwieczną liturgię (Ap 4, 8-11), z którąłączy się tu na ziemi liturgia Kościoła (por. Gloria, Prefacja,Sanctus). Otaczają nas zewsząd rzeczywistości nadprzyrodzone.Oglądane przez mającego widzenie w Apokalipsie, zostały oneprzedstawione za pomocą umownego języka, uświęconego przezpotoczne użycie. Wymaga to z naszej strony szacunku (Joz 5, 13 nn;Dn 10, 9; Tob 12, 16), którego jednak nie powinno się utożsamiaćz uwielbieniem (Ap 22, 8 n). Jeżeli więc z jednej strony należypotępić przesadny kult aniołów, czyli taki, jaki by szkodziłkultowi Jezusa Chrystusa (Koi 2, 18), to z drugiej chrześcijaninpowinien zachować głębokie poczucie niewidzialnej obecności iwspierającej nas działalności aniołów.

Tekstzaczerpnięty z: "Słownika Teologii Biblijnej",PALLOTTINUM, Poznań 1994

 

« powrót

Dodaj nowy komentarz

Wyszukiwarka

Strony internetowe dla firm - szybko i za darmo!